SVET

Avganistan – zemlja koju još niko nije pobedio! S Trampom pobeda ili „groblje za SAD“?

Nakon što je predsednik Amerike Donald Tramp objavio novu strategiju, talibani su uputili pretnju da će Avganistan postati „groblje za Sjedinjene Američke Države“.

Kabul, Foto: Printscreen/ axar.az

Ideja da je Avganistan „groblje imperija“, koji je oduvek privlačio strane sile samo da bi ih ispratio i ponizio, često se pominje. Ovaj kliše često je osporavan, ali nikada nije potpuno zamro.

Stacioniran u Centralnoj Aziji, Avganistan je kroz istoriju bio jedan od najvažnijih geostrateških položaja, koju su pokušale da stave pod svoju kontrolu brojne imperije. Persijanci, Grci, Turci, Mongoli, Britanci, Sovjeti… jedni za drugima ulazili su i osvajali njegove teritorije, ali nikada nisu mogli da zadrže kontrolu nad Avganistanom. Odlazili su, a pojedini su gubili i mnogo više od rata.

Istim rečima zapretili su talibani nakon što je Donald Tramp najavio da će poslati dodatne trupe u Avganistan, i da će se nova strategija zasnivati na „ubijanju terorista, a ne na prekrajanju vlada“.

U saopštenju koje je objavio portparol talibana Zabiulah Mudžahid, „Amerika umesto da nastavlja rat treba da razmišlja o izlaznoj strategiji“, i najavio da će se džihad nastaviti „sve dok u zemlji bude i jedan američki vojnik„.

Foto: Screenshot/ Blic TV, Tanjug

Kako je 2011. godine pisao magazin „Tajm“ u tekstu pod nazivom „Avganistan: Završnica u groblju imperija“, Sjedinjene Američke Države su poslednja sila koja je mislila da je pobedila.

– SAD su 7. oktobra 2001. godine ušle u rat u Avganistanu sa ciljem da iskorene al Kaidu i represivni talibanski režim kao odgovor na napad 9. septembra. Pobeda je činilo se došla brzo, i administracija Džordža Buša je skrenula pažnju na Irak. Onda su se talibani pregrupisali. Deset godina kasnije, više od 100.000 američkih vojnika stacionirano je u takozvanom groblju imperija i bore se sa otpornim talibanima i njihovim saveznicima, dok pobeda ostaje nesigurna a cena, u dolarima i životima, nastavlja da raste – pisao je 2011. godine „Tajm“.

Aleksandar Veliki je oko 330. godine pre nove ere osvojio Persiju za šest meseci, a zatim proveo skoro tri godine pokušavajući da potčini Avganistan. Gubici i otpor bili su jedni od glavnih faktora koji su uticali na raspad imperije nakon njegove smrti.
Aleksandar Veliki, Foto: Wikipedia

Britanska imperija vodila je tri anglo-afrička rata tokom 19. i početkom 20. veka, a konačni ishod su bili teški gubici za Britaniju kao i kraj uticaja britanske vojske u Avganistanu.

Sovjetski savez pokušao je da zauzme Avganistan i njegovu zonu uticaja pokušavajući da uvede socijalizam. Međutim plemena u Avganistanu su se usprotivila i izbio je sovjetsko-avganistanski rat. Uz pomoć drugih zemalja, mudžahedini su ostali neosvojeni, što je bila jedna od prečki na kojima se Sovjetski savez sapleo.

Foto: Wikipedia
I današnji rat u Avganistanu, koji Sjedinjene Američke Države vode već 16 godina, pojedini vide kao primer tehnološke i vojne sile koja ne može da potčini plemenske snage u Avganistanu.

Iako teorija o groblju imperija ima nekoliko činjenica koje je podržavaju, kako piše Geokarent, uglavnom se zasniva na površnom poznavanju istorije. Krševiti, planinski pojasevi Avganistana u centralnim i južnim delovima zemlje zaista su oduvek bili teški za osvajanje i ostvarivanje kontrole, kao što je slučaj i sa svim drugim planinskim krajevima u svetu.

Foto: Screenshot/ Blic TV, Tanjug

Takođe čini se da Paštuni, koji čine više od polovine avganistanske populacije, imaju kulturnu predispoziciju da ne prihvataju stranu vlast, i dali su veliki broj boraca koji su bili spremni da umru za taj cilj. Britanija i SSSR pokazale su da ne mogu da osvoje ovu regiju, a čini se i da i SAD ne postiže bolje rezultate.

Izvor: BlicDobrivoje Katanić

[frontpage_news widget=“6998″ name=“Pročitajte još“]

Ostavite komentar